Either you hate it, or you love it
Italianen houden van lekker eten. Goed eten. Veel eten vooral. En altijd met een kop koffie als afsluiter. Liefst met een dikke borrel zoals Grappa of Toccasana. In dit blog lees je de verschillen tussen deze twee digestieven en waarom wij fan van beide drankjes zijn.
Grappa, van pulp naar een digestief
Rondom het ontstaan van grappa hangen verschillende verhalen. Zo zouden wijnboeren rond 1300 en 1400 hebben ontdekt dat er in de pulp, ook wel droesem genoemd, best nog veel smaak zit. Zij besloten het te distilleren tot een digestief. Een ander verhaal is dat grappa een verbastering is van het Latijnse woord grappapolis, wat zoiets betekent als een tros druiven. Inwoners van de gemeente Bassano del Grappa claimen dat de oorsprong van grappa in hun woonplaats ligt. Hier zou grappa voor het eerst gemaakt zijn.
Al eeuwenlang een eigenzinnige smaak
Hoe het ook zit, grappa is al eeuwenlang een verrukkelijk drankje met een bijzondere smaak. Grappa bevat 30 tot 60% alcohol. De soort druif bepaalt de smaak, maar ook de kwaliteit van de druif, het soort houten vat waarin de druiven rijpen en het productieproces hebben invloed op de smaak. Sommige distilleerders voegen kruiden of zoete fruitsiropen toe om de smaak te versterken. Wist je dat de naam van de grappa altijd refereert naar de duifsoort? Zo heet de grappa van de Barolo druif Grappa di Barolo.
Hoe wordt grappa gemaakt?
Na het persen van druiven blijven druivenschillen, steeltjes en zaden over. Alles in de pulp wordt hergebruikt. Grappa is eigenlijk hartstikke duurzaam. En wist je dat juist die steeltjes en zaden zorgen voor het alcoholpromillage? Na het persen van de druiven, ontstaat er een natuurlijk alcoholproces in de pulp. De houtachtige delen, zaden en stokjes, fermenteren het suikerrijke vocht uit de schillen. Daarna worden de overblijfselen gedistilleerd. Witte druiven hebben deze vergisting niet en hebben daarom een apart distilleringsproces nodig.
Net als wijn bestaat er jonge en oude grappa. Hoe langer de grappa rijpt in een houten vat, hoe geler of roodbruiner de kleur wordt. En hoe zachter de smaak. De oudste grappa kent een rijpingsproces van maximaal 18 maanden.
Kwaliteitskeurmerk van grappa
Om de kwaliteit van de grappa hoog te houden, wordt iedere soort grappa geclassificeerd. Alleen grappa die geproduceerd is in Italië, San Marino of het Italiaanse deel van Zwitserland, mag de naam grappa dragen. Verder moet echte grappa puur uit druivenpulp bestaan. Water toevoegen tijdens het fermenteren en distilleren is niet toegestaan. Er is zelfs een wet in Italië die zegt dat wijnboeren hun pulp alleen aan grappaproducenten mogen verkopen. Dit om illegale productie, moonshining, te voorkomen en de kwaliteit van de grappa hoog te houden.
Waar smaakt grappa het lekkerst bij?
De Italianen drinken grappa graag na de maaltijd naast een kopje espresso. Vind je het puur te sterk, voeg het dan toe aan je koffie. Heerlijk. Pure Grappa drink je in speciale grappaglazen. Het glas zit op een dun steeltje, heeft een bolling aan de onderkant en een versmalling aan de bovenkant.
Proef het zelf!
Allemaal leuk en aardig in theorie, maar het zelf proeven is natuurlijk het allerleukst. Op 25 minuten rijden van Casa Balconi ligt het grotere dorp Cortemilia. Daar zitten twee grappastokerijen, Valverde en Castelli. Beiden lijken fysiek op kleine bedrijven, maar vergis je niet. Hun producten worden tot ver over de grens verkocht. Het leuke is dat zij de basis van hun grappa, het residu, bij lokale wijnboeren uit de omgeving kopen. De wijn in deze provincie kent een zeer hoge kwaliteitswaarde. Pulp mag dan ook niet gezien worden als restproduct, maar als volwaardig ingrediënt voor de grappa. De korte lijnen met de wijnboer en de toegevoegde liefde van de grappastoker zijn de sleutel tot succes bij deze grappastokerijen.
Toccasana, Italiaanse kruidenbitter
Teodoro Negro werd in 1910 geboren in de Italiaanse regio Langhe. Als zevende kind van twaalf. Negro was dol op kruiden en begon ze op latere leeftijd te bestuderen. Hij verzamelde al zijn kennis in een catalogus en opende een paar jaar later zijn eigen kruidenwinkel. In 1940 behaalde hij zijn diploma kruidkundige aan een universiteit en begon met het ontwikkelen van zijn eigen blend. In 1970 ontwikkelde hij de kruidenlikeur Toccasana. Kruidenlikeur bestaat al sinds de Middeleeuwen en is geïntroduceerd door Europese monniken. Toentertijd met als doel een helende werking op de zieken. Negro was de eerste in Italië met een succesvolle en tot op heden zeer bekende kruidenbitter Toccosana.
37 verschillende kruiden
Toccasana bevat 37 verschillende soorten kruiden, bloemen, besjes en wortels, zowel wild als gecultiveerd. Er zit onder andere in: anijs, basilicum, gentiaan, kamille, limoen, pepermunt en rozemarijn. Italianen drinken de kruidenbitter meestal na het eten, omdat het een positief effect heeft op de spijsvertering. Maar met een blokje kaas kan het ook prima als aperitief gedronken worden. Puur of aangelengd met bruiswater, ijsblokjes of een andere vermouth. Het kan zelfs prima als smaakmaker in cocktails. Een veelzijdig drankje dus met ongeveer 21% alcohol.
Het rijpingsproces
De 37 soorten kruiden worden geoogst, gemixt en gedroogd in een speciale container. Daarna wordt het in een andere container op een rooster uitgestrooid. In die container zit een hydro-alcoholische oplossing. De kruiden worden opgelost, maar de aroma’s van de kruiden komen hierdoor juist naar boven. Na het infusieproces worden de kruiden geperst op een houten pers. Een speciale herborist, kruidendeskundige, analyseert het brouwsel, test en keurt het goed of af. Alle ingrediënten zoals de kruiden, alcohol en sacharose worden daarna samengevoegd en het rijpingsproces kan beginnen. Na 30 maanden rijpen in eiken vaten heeft de kruidenbitter de perfecte kleur en smaak. Klaar om gebotteld en verkocht te worden.
Saluti!
Vakantiehuis met zwembad Piemonte
Je las een blog van Casa Balconi, luxe vakantiehuisjes in Olmo Gentile Piemonte. Wil je meer weten over onze luxe accommodaties, faciliteiten of activiteiten in de directe omgeving? Neem gerust contact met ons op. Wij staan je graag te woord. Arrivedérci!
Distilleren en destilleren mag allebei. Ik heb gekozen voor de eerste. Als jullie liever destilleren gebruiken, laat het dan even weten, dan pas ik het aan.
